Lumen of wattage?

Wattage

Veel mensen letten bij een lamp op het wattage. Logisch, want het geeft vaak een idee van hoe fel een lamp is. Toch is dat tegenwoordig niet meer de beste manier om lichtsterkte te bepalen.

Wat is wattage?

Het wattage (W) geeft aan hoeveel energie een lamp verbruikt. Vroeger betekende een hoger wattage automatisch meer licht. Maar bij LED is dat anders: LED-lampen gebruiken veel minder watt, maar geven juist méér licht.

Lumen zegt meer dan watt

Wil je weten hoeveel licht een lamp echt geeft? Kijk dan naar het aantal lumen (lm). Dat geeft de werkelijke lichtopbrengst aan.

➤ Watt = verbruik
➤ Lumen = hoeveelheid licht

Besparen met lager wattage

LED-verlichting gebruikt gemiddeld 80–90% minder energie dan oude gloeilampen. Een LED-spot van 5 watt kan evenveel licht geven als een gloeilamp van 50 watt. Dat scheelt flink op je energierekening.

Richt je dus niet op het wattage om te bepalen hoe fel een lamp is – kijk naar de lumen. Maar het wattage helpt wél om te zien hoeveel stroom je bespaart.

Welke lichtkleur past het beste?

Lichtkleur

De juiste lichtkleur maakt echt het verschil. Het bepaalt of een ruimte warm en gezellig aanvoelt, of juist fris en helder. Je kunt kiezen uit twee soorten licht: wit licht op basis van kleurtemperatuur (Kelvin), of kleurlichtsystemen zoals RGB en Dual-white. We leggen het hieronder voor je uit.

Kleurtemperatuur (Kelvin)

Kelvin (K) geeft aan hoe warm of koel het licht is. Hoe lager het getal, hoe warmer het licht. Hoger? Dan krijg je juist helderder of zelfs blauwachtig licht. Je kiest dus eenvoudig de sfeer die past bij wat jij nodig hebt.

• 1800K-2200K (Flame-wit): Zeer warm licht, vergelijkbaar met kaarslicht. Perfect voor ontspanning.
• 2700K (Extra warm-wit): Licht zoals je van een gloeilamp gewend bent. Gezellig voor woonruimtes.
• 3000K (Warm-wit): Iets helderder, maar nog steeds warm. Ideaal voor keuken of badkamer.
• 4000K (Neutraal-wit): Natuurlijk licht, prettig om bij te werken of lezen.
• 6500K (Koud-wit / daglicht): Krachtig en helder. Voor als je goed zicht nodig hebt, bijvoorbeeld in de garage of werkplaats.

RGB(W)(W) systemen

Met RGB(W) kies je zelf de sfeer. Van kleurrijk tot warm of juist koel wit. Ideaal als je net wat meer controle wil over hoe je ruimte eruitziet en aanvoelt.

• Warm-wit: Voor een gezellige sfeer. Denk aan woonkamer, horeca of slaapkamer.
• Neutraal-wit: Natuurlijk licht dat prettig is voor je ogen. Veel gebruikt in badkamers en kantoren.
• Koud-wit: Helder en functioneel. Fijn voor garages, werkplekken of buiten.
• RGB: Rood, groen, blauw – mix je eigen kleuren. Voor sfeer, accenten of een feestje.
• RGBW: Kleuren én helder wit licht in één. Voor als je sfeer en praktisch licht wil combineren.
• RGBWW: Net als RGBW, maar dan met warm-wit. Geeft extra sfeeropties in één armatuur.
• Dual-white: Schakel makkelijk tussen warm en koud wit. Handig als je het licht per moment wilt aanpassen.

Je bedient deze verlichting vaak met een afstandsbediening, via een app of zelfs spraakgestuurd. Zo heb je altijd het juiste licht bij de hand – letterlijk.

Onder welke hoek moet mijn licht bundelen?

Lichtbundel (bundelhoek)

De lichtbundel geeft aan hoe breed of smal het licht uit de spot valt. Dat maakt een groot verschil in de sfeer en functie van de verlichting.

Waarom is dit belangrijk?
De juiste bundelhoek voorkomt dat je te veel óf juist te weinig licht op één plek krijgt. Daarmee bepaal je of een ruimte gezellig, functioneel of juist sfeervol wordt verlicht.

Welke lichtbundel heb jij nodig?

• Smalle bundel (15°–30°): Gericht licht voor accenten – bijvoorbeeld op een schilderij, plant of nisje.
• Middel bundel (36°–60°): De meest gekozen hoek. Perfect voor algemene verlichting in woonkamers, keukens of gangen.
• Brede bundel (meer dan 60°): Verspreidt het licht over een groot oppervlak. Ideaal voor lage plafonds of open ruimtes waar je geen felle lichtvlekken wilt.

Twijfel je?
Kies dan voor een middel bundel tussen de 36° en 60°. Die werkt in bijna elke ruimte goed.

Wat is CRI?

Kleurenechtheid

De kleurenechtheid wordt ook wel CRI (Color Rendering Index) genoemd. Het geeft aan hoe natuurlijk en mooi kleuren worden weergegeven onder een lichtbron. Hoe hoger de CRI, hoe beter de kleuren eruitzien – bijna zoals in natuurlijk zonlicht.

• CRI 100: Perfecte kleurweergave, vergelijkbaar met zonlicht of een traditionele gloeilamp.
• CRI ≥ 90: Zeer goede kleurweergave. Ideaal voor ruimtes waar kleur belangrijk is, zoals bij kunst, kleding of fotografie.
• CRI 80–89: Goede kleurweergave. Meestal prima voor thuisgebruik en dagelijkse situaties.

Kies voor een hoge CRI als je wilt dat kleuren zo natuurlijk en levendig mogelijk overkomen.

Welke diameter heb ik nodig?

Diameter

De diameter geeft de buitenmaat van de spot aan, dus hoe groot de spot aan de buitenkant is. Het is niet de zaagmaat (het gat dat je in het plafond maakt).

Waarom is dit belangrijk? Zo weet je of de spot mooi past en niet te groot of te klein is voor jouw ruimte.

Praktische voorbeelden

De diameter van een spot geeft aan hoe groot de buitenkant is. We hebben ze voor je ingedeeld in handige groepen zodat je makkelijk een beeld krijgt van de maat:

Kleine diameter (tot 40 mm)

Deze spots zijn klein en subtiel, perfect voor sfeerverlichting, accentverlichting of kleine ruimtes zoals kastjes en nissen.

• 6,2 mm – denk aan een klein LED-spotsje dat nauwelijks opvalt.
• 15 mm – vergelijkbaar met een munt van 1 euro.
• 33 mm – iets groter, ideaal voor kleine hoekjes of als accentlicht.
• 40 mm – vergelijkbaar met de diameter van een tennisbal.

Middelgrote diameter (41 mm tot 100 mm)

Dit zijn de meest gebruikte maten voor standaard inbouwspots in woonkamers, keukens en badkamers.

• 50 mm – iets groter dan een tennisbal.
• 75 mm – vergelijkbaar met een sinaasappel.
• 90 mm – ongeveer zo groot als een drinkglas aan de onderkant.
• 100 mm – een maat die veel wordt gebruikt voor algemene verlichting.

Grote diameter (101 mm tot 200 mm)

Grotere spots geven meer licht en zijn geschikt voor grotere ruimtes of plekken waar je veel licht nodig hebt.

• 125 mm – zo groot als een frisdrankblikje.
• 150 mm – vergelijkbaar met een kleine taartvorm.
• 180 mm – zo groot als een frisdrankflesje onderkant.
• 200 mm – ideaal voor ruimten waar je echt extra licht wil.

Extra grote diameter (200 mm en groter)

Dit zijn opvallende spots, vaak gebruikt in grote ruimtes, winkels of als design-elementen.

• 255 mm – zo groot als een grote schaal.
• 300 mm – vergelijkbaar met een grote pan.
• 340 mm – bijna zo groot als een pizza.
• 1320 mm – dit is een extreem grote diameter, vaak voor speciale toepassingen.

Tip: Kies je spot altijd passend bij de ruimte en het effect dat je wilt bereiken. Kleine spots voor sfeerverlichting, grotere voor praktische verlichting.